Phân loại ắc quy chì
Hở khí tức là khí có thể thoát ra ngoài bình, loại này được phân làm 2 loại sau:
- Ắc quy ngập nước phải bảo dưỡng (Flooded battery)
Là loại ắc quy sử dụng dung dịch axit H2SO4 dạng lỏng làm dung dịch điện phân. Sau 1 thời gian sử dụng dung dịch sẽ bị bay hơi, vì vậy ta phải “châm nước” (bảo dưỡng) thường xuyên mỗi khi ắc quy cạn dung dịch. Nếu không châm dung dịch axit kịp thời, ắc quy sẽ bị cạn dung dịch và mất khả năng tích điện, phóng điện và thậm chí là bị phù dẫn đến hư hỏng bình. Khi sạc dung dịch bên trong ắc quy sẽ tạo ra khí hydro và oxy bay ra ngoài có mùi rất khó chịu và gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người dùng. Nếu đặt bình bị nghiêng thì dung dịch axit sẽ chảy ra ngoài gây ăn mòn thiết bị và gây hại tới người dùng. Vì những yếu điểm đó mà dòng ắc quy này thường chỉ được dùng trong những môi trường ngoài trời (outdoor) như dùng để khởi động động cơ, máy phát, xe tải, ô tô,...
- Ắc quy axit-chì hở miễn bảo dưỡng (Free maintainence-VLA):
Loại ắc quy này cũng sử dụng dung dịch axit H2SO4 dạng lỏng làm dung dịch điện phân. Tuy nhiên, miễn bảo dưỡng có nghĩa là người dùng không cần phải can thiệp bằng cách châm nước như loại ắc quy bảo dưỡng. Đối với loại ắc quy này, khi sạc khí hydro và oxy vẫn thoát ra ngoài nhưng ít hơn loại ắc quy bảo dưỡng, ngoài ra nếu để không đúng vị trí (nghiêng, sấp, …) thì dung dịch bên trong ắc quy sẽ chảy ra ngoài. Loại ắc quy này được thiết kế hầu hết cho mục đích “khởi động” hay còn gọi là “kích điện” – điều này thể hiện ở hai cực của ắc quy, đó là thông thường hai cực của loại này được thiết kế theo dạng tròn và rất lớn – vì khi kích điện, ví dụ cho xe tải, xe ô tô, máy phát, … ắc quy cần phóng một lượng điện cực lớn trong một khoảng thời gian rất ngắn để khởi động động cơ.
2. Loại ắc quy axit-chì kín khí (Valve-Regulated Lead-Acid/Sealed Lead Acid Batteries)
Có lẽ thuật ngữ “ắc quy kín khí” là chính xác nhất để đặt tên cho dòng sản phẩm này vì kín khí tức là khí không thể thoát ra ngoài; một khi khí không thoát được thì dung dịch trong ắc quy cũng không thể “lọt” ra ngoài khi bình được đặt ở tất cả các tư thế khác nhau. Do đó, đối với loại ắc quy kín ta không cần bảo dưỡng châm dung dịch (Free Maintenance). Hai cực dương âm của loại ắc quy này thường được thiết kế rất mảnh mai. Điều này là dễ hiểu, vì ắc quy này không dùng cho mục đích khởi động mà là dùng cho những môi trường cần dòng phóng ổn định và duy trì dòng phóng trong một khoảng thời gian dài. Dòng sản phẩm này được thiết kế rất đa dạng cho nhiều mục đích khác nhau. Ví dụ Bộ tích điện (UPS), Inverter, telecom, electrical utilities, xe điện, cửa, báo cháy, an ninh, …. Nhà sản xuất chuyên nghiệp thường chia dòng sản phẩm này thành những phân cấp đặc thù cho những mục đích sử dụng khác nhau. Ví dụ, với bộ tích điện (UPS), có thể cả tháng hoặc hơn thế UPS mới phải “làm việc” 1 lần; Tuy nhiên, với xe đạp điện/ xe điện, acquy sẽ phải “cõng” chủ nhân của nó 07 ngày/ 1 tuần. Điều kiện làm việc của ắc quy dùng cho hệ thống solar cũng tương tự như xe điện (mật độ làm việc gần như theo chu kỳ một ngày). Nếu bạn lấy một sản phẩm dùng cho UPS đem gắn vào cho xe đạp điện thì quả thật … sai lầm to. Nhưng ngược lại, bạn lấy một sản phẩm acquy được thiết kế cho xe điện đem gắn vào UPS thì lại là lựa chọn “sáng suốt”. Loại ắc quy kín khí này được phân làm 2 loại như sau:
- Ắc quy khô tấm hút (Absorbent glass mat GEL):
Ắc quy khô tấm hút (AGM) này không phải là dạng có dung dịch khô hoàn toàn mà thật ra dung dịch điện phân được giữ trong các tấm sợi thủy tinh, các tấm sợi thủy tinh này được đặt giữa các bản cực (+) &(-). Các sợi thủy tinh rất mỏng được dệt lại với nhau thành dạng tấm để tăng diện tích bề mặt để giữ dung dịch điện phân không bị bay hơi và thiếu hụt trong suốt chu kỳ sống của ắc quy. Các tấm sợi thủy tinh này không bị ảnh hưởng bởi axit. Các tấm bản cực của loại ắc quy khô tấm hút này có thể có nhiều hình dạng khác nhau như phẳng, uốn cong hoặc dạng cuộn… Ắc quy khô dùng trên ôtô, xe máy hiện nay đa phần đều thuộc loại ắc quy khô tấm hút AGM (Absorbed Glass Mat). Một ưu điểm lớn nữa của ắc quy khô AGM là có hiệu suất nạp điện ắc quy rất cao nên tốn ít năng lượng khi nạp, chỉ tiêu thụ chưa đến 1/3 năng lượng so với loại ắc quy axit ướt thông thường. Vì vậy khi sử dụng ắc quy AGM, xe sẽ tiết kiệm xăng hơn.
- Ắc quy khô 100% (100% Gel)
Đây mới đích thị là acquy Gel và có thể gọi là “khô” đúng nghĩa – Gel 100%. Nếu bạn là người có yêu cầu cao về độ bền, tuổi thọ, môi trường “sạch” thì Gel là sự lựa chọn tối ưu.
Ắc quy công nghệ GEL được thiết kế với tấm cách PVC – SiO2 có cấu tạo siêu thẩm thấu. Dung dịch điện phân là một hỗn hợp axit kết hợp với oxit silic, tạo thành loại dung dịch điện phân dưới dạng cô đặc. Bản cực là một thành phần hóa học đặc biệt cho phép tuổi thọ và chu kỳ xả sâu cao hơn 50% so với ắc quy AGM. Có khả nặng phục hồi tốt dung lượng sau quá trình phóng xả sâu
